Sekstimarsdagen – frå draum til verkelegheit!

Vi har ikkje tid. Vi er slitne, og timane i døgnet strekk ikkje til. Familiekabalen går berre så vidt opp.

Med 8 timar kvile, 8 timar jobb og 8 timar fritid skulle alt bli så bra. Men draumen om 8-timarsdagen har blitt eit mareritt. Eit godt brukt puslespel der brikkene ikkje passar saman lenger.

Vi må slutta å drøyma. No må vi krevja.

Sekstimarsdag med full lønnskompensasjon betyr ein vesentleg auke av prisen på arbeidskrafta. Ikkje meir enn vi har krav på, eit viktig krav for alle, utan omsyn til familiesituasjon eller omsorgsansvar.

I mange tiår har produktiviteten auka utan at arbeidsfolk har fått sin rimelege del, medan kapitalistane har bygd seg opp gedigne formuar på fellesskapet sin kostnad. Hamsterhjulet spinn som aldri før medan maskinlæring, robotar og KI aukar verdiskapinga.

Men kvifor tar nokon ut profitt, medan andre jobbar seg i hel? Slitne kvinner blir råda til å jobba redusert når barna er små. Familien klarer seg kanskje med litt mindre pengar ein periode. Men dette velmeinte rådet gjer også at kvinna blir meir økonomisk avhengig av partnaren sin. Og kva med ho som ikkje har nokon partnar å dela utgiftene med?

Kan fire dagars veke gjera same nytte som seks timars arbeidsdag? Begge delar gir 30 timars arbeidsveke, men for mange er forkorting av den daglege arbeidstida avgjerande. Til dømes fordi arbeidet er så tungt/krevjande at seks timar er nok, og/eller fordi ungar skal leverast og hentast kvar dag.

Økonomisk sjølvstende er avgjerande for full kvinnefrigjering. Seks timars normalarbeidsdag vil gjera det meir realistisk for fleire kvinner å arbeida heiltid, og gir betre grunnlag for økonomisk sjølvstende.

Men det er sjølvsagt ingen garanti for økonomisk sjølvstende så lenge mange kvinneyrke er grovt underbetalte.

Økonomisk sjølvstendige kvinner kan vera i kjærleiksforhold på same vilkår som partnaren sin. Og parforhold/ekteskap kan vera ein frivillig institusjon for menneskjer som har lyst til å dela både godt og vondt – og også frivillig å forlata.

Kva kan gjerast for at sekstimarsdagen skal gå frå draum til verkelegheit?

● Fagorganiserte kan stilla krav om at også tida vår skal på forhandlingsbordet i tariffoppgjera. Vi kan krevja meir fritid og litt mindre kroner, med til dømes ein halv times forkorting av normalarbeidsdagen i tre tariffoppgjer etter kvarandre. Lokalt kan fagorganiserte via fagforeiningane stilla krav om at sekstimarsdagen blir ein del avtariffoppgjeret,
● Stortinget kan vedta økonomisk støtte til pilotforsøk med sekstimarsdag (for eksempel eit «Sekstimarsdagsfond», eller på andre måtar), og oppmoda til at slike tiltak blir sett i gang.
● Offentlege og private arbeidsgivarar kan – i samråd med tillitsvalde og tilsette - innføra sekstimarsdag for sine tilsette.
● Lokalavdelingar av politiske parti kan gjera sine vedtak om sekstimardag, og slik støtta sine
representantar på høgare politisk nivå.
● Raudt Oslo må vera med på å spreia erfaringane som er gjort med sekstimarsdag i Oslo, og ta initiativ til nye pilotprosjekt, slik at ein får erfaringar frå ulike typar arbeidsplassar.
● Alle kan gjera sitt for at sekstimarsdagen blir eit «alminneleg samtaleemne», og slik vera med på å byggja den opinionen som trengst for at sekstimarsdagen ikkje skal forsvinna som ein vakker draum.